Kullanılabilirlik testi için her zaman büyük bir araştırma bütçesi gerekmez. Gerçek kullanıcıya yakın birkaç kişiyle yapılan görev odaklı gözlem, tasarımdaki belirgin sorunları ortaya çıkarabilir. Amaç insanların siteyi beğenip beğenmediğini sormak değil, belirli işlemleri nasıl tamamladıklarını görmektir.
Gerçekçi görevler yazın
“Menüyü kullanın” yerine “Bu ürünün ölçüsünü bulun” gibi amaç verin. Görevin içinde hangi bağlantıya basılacağını söylemeyin. Kullanıcıya yol göstermek sorunu görünmez hale getirebilir. Test öncesinde hangi sorulara yanıt arandığını belirleyin.
Açıklamadan gözlemleyin
Kişi duraksadığında hemen yardım etmeyin. Ne aradığını ve neden öyle düşündüğünü sorabilirsiniz. Yanlış seçimi kullanıcı hatası olarak yorumlamayın; arayüzün hangi beklentiyi oluşturduğunu inceleyin. Notlarda gözlenen davranışla kendi yorumunuzu ayırın.
Sorunları etkiye göre sıralayın
Görevi tamamen engelleyen sorunla küçük görsel tutarsızlık aynı öncelikte değildir. Tekrarlanan hataları ve geri dönüşü zor işlemleri önce ele alın. Her bulgu için ekran, görev ve olası çözüm notu tutun. Yalnızca uzun bir hata listesi üretmek yerine uygulanabilir kararlar çıkarın.
Düzeltmeyi yeniden deneyin
Bir değişiklik sorunu çözerken başka yerde yeni zorluk oluşturabilir. Kritik akışları ikinci kez test edin. İlk katılımcılar sistemi öğrenmiş olabileceği için mümkünse yeni kişilerle de deneyin. Küçük testlerin gücü, tek seferlik büyük rapordan çok tasarım sürecine düzenli biçimde eklenmesindedir.
Uygulama örneği
Bir kişiden belirli hizmetin kapsamını bulmasını isteyin. Hangi menüye gideceğini söylemeyin. Gözlem sırasında yalnızca davranış ve soruları kaydedin. Sonra bulguları “görevi engelliyor”, “geciktiriyor” ve “küçük sorun” olarak ayırın. En önemli sorunu düzeltip görevi başka bir kişiye tekrar verin. Böylece tasarım değişikliğinin gerçekten işe yarayıp yaramadığını görebilirsiniz.
Son kontrol
Test sırasında katılımcıya arayüzün nasıl çalıştığını öğretmemeye dikkat edin. Görevi verin, ardından kişinin kendi yolunu gözlemleyin. Bir sorunda hemen yardım etmek sorunun nedenini görmenizi engelleyebilir. Bulguları kişilerin beğenileriyle görevde yaşanan engeller olarak ayırın. Küçük bir test grubu bütün kullanıcıları temsil etmez; yine de tekrar eden somut sorunlar geliştirme öncelikleri için yararlı kanıt sağlayabilir.